Herkent juf de emoties van je kind?

Bron: Smartease

‘Had mijn kind maar een leerkracht die hem beter begreep,” hoor ik ouders van hoogbegaafde en hooggevoelige kinderen vaak verzuchten. Ik begrijp deze ouders goed: je vertrouwt je grootste ‘goed’ toe aan iemand anders en dan is het uitermate belangrijk dat je kind zich veilig en begrepen voelt. Vooral als kinderen nog op een leeftijd zijn waarop ze hun gevoel, wensen en grenzen nog niet zo goed kunnen verwoorden. Zeker in dat geval is een leerkracht die aanvoelt wat je kind nodig heeft, goud waard.

Ik ga er vanuit dat elke leerkracht zijn of haar best doet om een veilige haven te creëren voor een kind. Maar ook al doet een leerkracht nog zo zijn of haar best, hij of zij brengt ‘zichzelf mee’ in de professie. Uiteindelijk is een leerkracht ook kind geweest en opgevoed met bepaalde overtuigingen. Dit in combinatie met de persoonlijkheidseigenschappen en de leer- en levenservaring maakt wie je bent. En dan kan het zijn dat dit niet helemaal aansluit bij de behoefte van een kind. Dit is voor beide partijen een gemiste kans.

Lampjes uitschakelen

In zijn boek ‘Kinderen zijn geen puppy’s’ schrijft auteur Jürgen  Peeters heel terecht dat we in een cultuur leven waarin het gebruikelijk is lichaam en emoties het zwijgen op de leggen. ‘We moeten vooral rationeel zijn. We negeren signalen van ons lichaam. Gaat er een waarschuwingslampje aan dan zijn we geneigd om dit gewoon uit te schakelen. Ironisch genoeg zouden we dat nooit bij onze auto doen,’ aldus Peeters.

Hoogbegaafde en hooggevoelige kinderen hebben een intense beleving (emoties, zintuigelijke waarneming). Als ze het gevoel hebben dat ze niet gezien worden of dat er iemand over hun gevoel heen gaat, dan leidt dat veelal tot een stressreactie. Jonge kinderen laten hun gevoel vaak  zien via hun gedrag.

Kijken achter gedrag

Gedrag is communicatie. Maar in de praktijk zie ik vaak dat er er niet gezocht wordt naar de reden àchter het gedrag. Gedrag zou voor ons als opvoeders en begeleiders ook gezien moeten worden als een waarschuwingslampje. We zouden vervolgens naar de oorzaak van het gedrag moeten zoeken en niet, zoals nu nog zo vaak gebeurt, het gedrag aanpakken met straffen of belonen.

Enkele weken voordat ons land door de Coronacrisis in een lockdown ging, mocht ik observeren in groep 3 van een ontzettend lieve juf. Ik noem haar uit het oogpunt van privacy ‘juf Daisy’. Deze juf ziet de waarschuwingslampjes bij haar leerling maar ook bij zichzelf. Hoe ze hiermee omgaat, lees je hier:

Uit de praktijk: juf Daisy

Terwijl de storm ‘Ciara’ over ons land raast, maak ik net voor de krokusvakantie een afspraak met juf Daisy voor een observatie van een leerling.

Als ik de klas binnenkom, voel en zie ik de onrust bij de kinderen. Het lijkt wel of Ciara ook invloed heeft op hun welzijn.
Juf Daisy fluistert me in dat ze het wel spannend vindt dat ik kom observeren. Ik merk aan alles dat dit een juf is die het erg graag goed wil doen. Waarop ik mijn best doe om haar gerust te stellen.

Voorspelbaarheid, structuur en humor

Er hangt een plezierige sfeer in de klas. Al snel zie ik dat juf Daisy geen enkele reden heeft om onzeker te zijn. Het is een juf die voorspelbaarheid en structuur biedt en dit van tijd tot tijd mooi afwisselt met wat humor.

Een harde knal

Op het moment dat ze een verhaal voorleest, worden we plotseling opgeschrikt door een harde knal die opgevolgd wordt door een huilbui. De huilende jongen legt een gebroken lineaal op de tafel. Juf Daisy blijft heel kalm. Ondertussen gaan er al heel wat beschuldigende vingertjes van klasgenootjes naar het huilende jongetje. “Ach, ik zie dat je zelf geschrokken bent van de knal hè? Wat vervelend. Kom maar even bij me met de lineaal.” Deze woorden hebben een kalmerende werking op het jongetje. Hij droogt zijn tranen en loopt rustig naar de juf.

Kalmte en erkenning

Juf Daisy vervolgt: “Gaat het weer een beetje? Je was met de lineaal aan het spelen hè? Het jongetje knikt bevestigend en vertelt dat het helemaal niet zijn bedoeling was om de lineaal te breken. “Ik snap dat dit niet je bedoeling was,”  zegt Daisy rustig.  Ze laat de lineaal aan de kinderen zien en legt uit dat als je ergens mee wilt friemelen tijdens het luisteren, je beter voor een ander voorwerp kunt kiezen. Het jongetje gaat zichtbaar opgelucht naar zijn plekje.

En zo zijn er die middag nog meer voorvallen waarin juf Daisy de emoties van de kinderen reguleert. En het mooie is dat ze haar eigen gevoel ook niet negeert. Daisy merkt namelijk op een gegeven moment dat ze haar doel moet bijstellen. Ze had namelijk een aantal activiteiten gepland omwille van het feit dat ik kwam observeren. Eigenlijk tegen beter weten in. En zo ontstond er steeds meer onrust in de klas.

Daisy vertelt me dat ze nu toch even haar hart volgt en een activiteit gaat doen waarvan zij denkt dat de kinderen zich beter gaan focussen. Ik kan niets anders zeggen dan dat ik dit alleen maar erg waardeer. 
En al snel keert de rust helemaal terug. 

Een innerlijk Kompas

Waarom wilde ik mijn ervaring met deze leerkracht zo graag delen? Deze jonge juf luistert naar haar innerlijke kompas.  En daar boffen die kinderen mee. 

  • Ze straalt rust uit.
  • Deze juf observeert heel erg goed.
  • In panieksituaties zie je dat ze eerst even zwijgt en zichzelf kalmeert.
  • Daisy gaat even mee in de emotiekuil door het gevoel van de leerling te benoemen.
  • Ze oordeelt niet, ze verplaatst zich in het jongetje.
  • Daisy maakt van het ongelukje een leermomentje.
  • Ze is flexibel.
  • Daisy beschikt over probleemoplossende vaardigheden.
  • Ze volgt haar hart.

Kortom, het gevoel bij de kinderen wordt erkend en herkend. De kinderen leren dat dit gevoel er mag zijn. Daisy ondertitelt het gevoel en hierdoor leren deze jonge kinderen woorden te geven aan het gevoel. En doordat Daisy eerst zichzelf kalmeert, kan ze ook haar leerlingen kalmeren en blijft het rustig is de klas. Een prachtige basis om te leren omgaan met tegenslag. 

Dus als ik het heb over een leerkracht die de emoties van een kind goed herkent en begrijpt, dan heb ik het over ‘een juf of meester’ zoals Daisy. En zo’n leerkracht gun ik ieder kind.

Bron: Smartease

Thematisch werken in groep 3/4

In groep 3/4 kan heel goed met thema’s gewerkt worden. Via de inhoud van een interessant thema in de klas komen de kinderen vlot tot leren. Vanuit de intrinsieke motivatie zullen kinderen zich sneller ontwikkelen. Thematisch onderwijs kan op verschillende manieren en op verschillende momenten ingezet worden. In de middag kan er ruimte zijn voor spel in hoeken, maar ook het leesonderwijs kan hier naar ingericht worden.

Hoekenwerk, lees- en rekenonderwijs
In de hoeken werken de kinderen aan de activiteiten rond het thema. Hoekenwerk kan ontwikkelingsgericht worden uitgewerkt. De uitwerking hiervan is de basisontwikkeling van Frea Janssen-Vos. In de groep kunnen verschillende hoeken aanwezig zijn: huishoek, spelhoek(en), zand-/watertafel, knutselhoek, bouwhoek, speel-/verteltafel, leeshoek,
enzovoort.

Lees verder >>

Begin de dag alsof je het expres doet!

Ik las een artikel van David & Arjan. Hun doel is Nederland tot het gelukkigste land ter wereld maken. Ze schreven een mooi stuk over het feit dat nergens op de wereld mensen zo oud worden als in het dorp Ogimi op het Japanse eiland Okinawa.

Mensen eten daar gezond, ademen schone lucht in en bewegen regelmatig, maar ze noemen zelf één andere factor waardoor ze zoveel langer leven dan elders: Ze hebben een ikagai.

Ikagai zou je kunnen vertalen met ‘een reden om op te staan’. In Ogimi is het heel gebruikelijk om met elkaar te praten over je ikagai.

Sta elke dag even stil bij de vraag waarom het vandaag belangrijk is dat jij er bent. Waarom doet het er toe? Welke waarde kom jij vandaag brengen voor de mensen om je heen. Het hoeft niet zo ingewikkeld te zijn. Je kinderen of je collega’s een mooie dag bezorgen, is een prima ikagai. Zolang je er maar stil staat bij het verschil dat je maakt. En dus bewust met een goede intentie aan de dag begint.

We worden allemaal geleefd door routines en de drukte van je agenda en juist daarom is het zo belangrijk dat je stil staat bij de gedachte waarom je doet wat je doet. Ik merk het aan veel mensen om me heen. Ze veranderen van baan omdat niet alleen geld verdienen belangrijk is, maar ze willen betekenisvol zijn. Sta daarom stil bij wat je doet, wat je bijdraagt en misschien wel toevoegt aan de levens van anderen. Niet omdat je er ouder van wordt, maar omdat het je nu al zo veel meer voldoening geeft in het leven van elke dag.

En wat is mijn ikagai? Ik wil elke dag me inzetten voor het vergroten van ontwikkelingskansen voor alle kinderen in Nederland, op dit moment speciaal in Flevoland en omgeving.

Wat is jouw ikagai?

Waarom kinderen soms ontploffen…

Blog door Mijke van Baal – coach voor ouders en pedagogisch professionals

Boos op een ander, boos op jezelf…
Je hebt er vast wel eens mee te maken; een boos kind in de klas.
Die staat te stampvoeten!
Die staat te schreeuwen!
Die gaat gooien met spullen!
Of die helemaal stil valt en zich afsluit voor alles en iedereen om zich heen. 

Kinderen gaan allemaal op hun eigen manier om met hun boosheid.
En daarbij lijkt het ene kind wel boos geboren, (je hoeft maar verkeerd te kijken…) en is het andere kind niet boos te krijgen.

‘Waarom ben je boos?’
Krijg jij vaak antwoord op deze vraag? Ik niet. Of ja, er wordt dan met de vinger naar een ander gewezen. ‘Ja want hij..’ of ‘zij deed…’. Maar ook de sommen kunnen de boeman zijn, of die stomme pen die vlekt.

Boosheid is een primaire emotie. Een emotie die al aangelegd is in het oerbrein.
Maar weet je dat er altijd iets achter die boosheid schuilt? Dat is een secundaire emotie.
Een emotie, een gevoel dat wat ingewikkelder is. Een gevoel dat het kind zelf ook niet altijd begrijpt.
Laat staan dat hij jou kan uitleggen waarom hij voelt wat hij voelt.  

Door te ontdekken wat er achter de boosheid schuil gaat, kun je het kind veel beter helpen. 

De boosheid zakt snel weg als je als leerkracht reageert op de achterliggende emotie in plaats van op het boze gedrag. Je helpt het kind ook zijn eigen boosheid beter te begrijpen door er woorden aan te geven: ‘He, je doet zo je best om netjes te werken maar je pen vlekt. Daar raak je gefrustreerd van, of niet?’. 

Pas het toe op jezelf.

Merk je zelf op dat je ergens boos van wordt? Ga dan bij jezelf na welk gevoel er bij JOU achter je boosheid zit. Want als je de oorzaak van je eigen emotie beter begrijpt, kun je het zelf ook beter accepteren of oplossen. Dan hoef je niet boos te worden op je eigen boosheid ;)

Mijke van Baal is coach voor ouders en pedagogisch professionals.
Kijk op www.mijkevanbaal.nl voor meer informatie.

Peuterochtend openbare- en samenwerkingsscholen van Ante op vrijdag 27 september

Openbare- en samenwerkingsscholen van Ante zetten deuren open.
Voor ouders/verzorgers die voor de keuze staan een basisschool voor hun kind te kiezen, houdt Ante op vrijdag 27 september een Peuterochtend in Dronten. Alle basisscholen van deze stichting voor openbare- en samenwerkingsscholen in de gemeente Dronten doen hieraan mee.

De Peuterochtend is een leuke en interactieve kennismakingsochtend voor peuters èn hun ouders/verzorgers. Terwijl de peuters mogen meedoen met de kleuters, kunnen de ouders/verzorgers in gesprek met leerkrachten en ouders van schoolgaande kinderen om zo een indruk te krijgen van onder meer de sfeer en het type onderwijs.

Natuurlijk is het ook mogelijk om de school te bekijken. Alle deelnemende scholen hebben een eigen informatie- en activiteitenprogramma. Belangstellenden kunnen tussen 9.00 uur en 11.30 uur binnenlopen. Kijk voor meer informatie over de Peuterochtend en welke scholen deelnemen op www.ante.nl en op de sites van de scholen.

De deuren staan open op de volgende scholen

Dronten
Openbare basisschool Aquamarijn, De Ketting 16www.obsaquamarijn.nl
Openbare basisschool De Dukdalf, Beursplein 6www.dedukdalf.net
Samenwerkingsschool De Brandaris, Westland 6-10www.debrandaris.net
Samenwerkingsschool Het Wilgerijs, Lancasterdreef 65www.hetwilgerijs.nl
Openbare Basisschool Flevosprong, De Barrage 2www.flevosprong.nl
Biddinghuizen
Openbare daltonschool De Schatkamer, Akkerhof 1www.daltonschooldeschatkamer.nl
Swifterbant
Openbare daltonschool De Duykeldam, De Lange Streek 30www.duykeldam.nl

Aandacht!

Ik zag net een reclame van Pickwick. Een meisje vraagt haar moeder om haar telefoon een dag uit te laten. ‘ Ik wil ook wel eens een beetje aandacht.’

Eigenlijk vond ik het zielig. Als het echt zo ver is gekomen dat kinderen moeten vragen of we onze telefoon ff weg kunnen leggen, dan vraag ik me af hoeveel je om je kind geeft. Natuurlijk sluipt het er in. Natuurlijk houdt een ouder in normale situaties van zijn of haar kinderen. Natuurlijk is het reclame.

En dan denk ik terug aan die Duitse mevrouw die achter haar telefoon aan de Donau in sprong. Hoe belangrijk is iets voor je? Hoe handel je in een impuls als je geen tijd hebt om na te denken?

Blijkbaar is in korte tijd onze mobiel enorm veel waard geworden. Oftewel hechten we er veel waarde aan. We zijn 24/7 bereikbaar; we betalen er mee; we fotograferen en communiceren er mee; we er kijken mee tv; we luisteren muziek op onze mobiels; we navigeren er mee. En zo kan ik nog wel ff doorgaan. 

Een mobiel is een verlengstuk van ons geworden. Maar via een mobiel kan je ook de meest mooie dingen doen. Het verbindt je met anderen, je kunt via je mobiel aandacht geven aan anderen. En het is eigenlijk net als met alles. Het gaat om de balans. 

De indianen hadden al een mooi verhaal over die balans. In elk mensenhart leven twee hondjes. Een witte en een zwarte. Het hondje wat je het meeste aandacht geeft, groeit het hardst en drukt het andere hondje weg. Geef het een beetje aandacht als het jou uitmaakt, welk kleurtje je hart heeft.

Nog ff terug naar die mobiels. Op veel scholen verbieden ze kinderen om hun telefoon mee naar school te nemen. Dat geeft toch alleen maar gedoe. Ik hoop dat alle scholen in Nederland kinderen juist gaan leren hoe ze met hun telefoon om kunnen gaan. Een telefoon hoort er gewoon bij. Laten we kinderen leren om de balans te vinden, door ze leren ze gewoon te gebruiken en ook te leren de telefoon ff weg te leggen als je hem niet nodig hebt. Ik ken scholen die de telefoon heel handig gebruiken in lessituaties. En ik zie van die tentvakhouders in de klas hangen, waar alle telefoons in zitten als ze niet nodig zijn. Hou je het vakantiegevoel het hele jaar in de klas!

Succes met de discussie [als het in jouw team nog überhaupt een discussie is] over het gebruik van mobiele telefoons in de klas. Er is geen goed of fout. Kijk wat bij jullie team past. Het is als met alle vraagstukken: Wat je het meeste aandacht geeft, groeit.

Meebuigen als riet in de wind!

Communiceren is lastig. Je moet rekening houden met de personen die je boodschap ontvangen. En zeker aan het einde van het schooljaar wanneer iedereen moe is. Hoe doe je dat goed?

Ja, wat is goed? En wie ben ik om te vertellen wat goed is? Ik zeg altijd: ‘Blijf dicht bij je gevoel. Je voelt tijdens een gesprek aan wat je gesprekspartner wel of niet aan kan.’ Ergens in je onderbuik voel je dat. Heb je dat niet? Dan weet ik niet hoe ik je dat moet uitleggen. Het lijkt me dan ook verstandig dat je je in deze periode onthoudt van lastige boodschappen.

Laatst hoorde ik één van de Ante-directeuren zeggen:’ Je moet mee kunnen buigen als riet in de wind.’ Ik vond dat een hele mooie beeldspraak. In zo’n situatie moet je mee kunnen bewegen zonder dat de relatie verbroken wordt.

Want hoe vaak lopen relaties niet stuk op een gebrek aan goede communicatie? Op je niet in kunnen leven in die andere persoon aan de andere kant van de tafel? Inlevingsgevoel, daar draait volgens mij alles om. Niet je eigen doel willen halen, maar aanvoelen wat je boodschap met die ander doet.

En dat vraagt om meebewegen. Meebewegen als riet in de wind. Want Bob Dylan zong al eens: ‘All we are, is dust in the wind.’ Maak je zelf niet groter dan je bent. Houd rekening met die ander, die jouw boodschap moet ontvangen. Beweeg zonodig mee als riet in de wind. Dan haal je samen het doel met behoud van de relatie.

Pensioen gecheckt op ABP?

Lijkt me slim dat je je pensioen checkt. Kijk in mijn geval maakt het niks uit. Ik heb steeds geroepen, dat ik graag nog langer met mijn hobby doorga. Maar niet iedereen is zo gek van onderwijsvernieuwing en het beste voor kinderen realiseren. En dat is normaal. In dit geval ben ik een beetje gek.

Maar als je van 1963 bent, ga je door tot 68 jaar i.p.v. 67. Een verlenging van een jaar. Hoe jonger je bent, hoe langer je door mag of voor sommigen door moet.

Ze vinden dat ze zo’n geweldig akkoord getroffen hebben, omdat ze de pensioengerechtigde leeftijd bevroren hebben en zware beroepen drie jaar eerder mogen stoppen. Voor verpleging en bouwvakkers is dat meer dan terecht. Maar hoe is dat voor juffen en meesters, die echt niet meer kunnen? 

Als het echt niet meer lukt, kan je arbeidsongeschikt verklaard worden en krijg je een vergoeding tot aan je AOW gerechtigde leeftijd. 

Ik adviseer je om goed te kijken, want hoe jonger, hoe langer je door mag. En ik weet niet of je dat wel wil. Zo niet, dan moet je je via de bond wel laten horen. Denk dus niet dat je dat wel later ziet. Nu organiseren voor de toekomst van morgen, is ook hier een slimme zet. 

Succes. Besteed er 10 minuten aan en trek je conclusie. Tenzij je net zo gek als ik ben, dan maakt het niet uit. Dan mag je lekker lang door.

Waarom kijken zoveel twintigers en dertigers naar omroep Max?

Onderzoek wijst uit dat veel twintigers en dertigers naar programma’s van omroep Max kijken. Een omroep die juist programma’s maken voor vijftigplussers.

Dat veel jongvolwassenen naar programma’s van omroep Max kijken, lijkt voor te komen uit even niks hoeven. De hele week wordt er veel van jonge mensen gevraagd. Op het moment dat ze omroep Max aanzetten, hoeft er niets. Alleen maar kijken.

Zelf kijk ik ik de eerste vakantiedagen ook altijd oude films die ik al tien keer gezien heb. Het geeft mij het gevoel, dat ik even niks hoef. Even terug naar mijn eigen visie waaruit ik,werk. Zoeken naar die oude beelden die mijn visie weer versterken.Want de kracht van je visie wordt niet bepaald door het aantal volgers van je ideeen, maar door de kracht en vastberadenheid waarmee je zelf in die visie gelooft.

Iedereen wil wel af en toe even bijkomen, even opladen, zodat je daarna weer door kan met het streven naar het realiseren van die visie, je levensdroom. En daarvoor moet je de batterij steeds weer opladen, steeds weer nieuwe energie vinden.De een doet dat door de eenzaamheid van de natuur te kiezen, een ander door omroep Max te kijken en ik door ff oude films te kijken die me telkens weer inspireren om door te gaan om de wereld elke dag een stukje beter te maken. Even geen verantwoordelijkheid, maar vluchten in een korte periode voor jezelf. Om weer datgene terug te vinden wat je drijft. Voor mij is dat het geluk van kinderen realiseren door te streven naar maximale ontwikkelkansen voor alle kinderen.

En dan kijk ik ff Man on Fire, Deja Vu, Armageddon, Bruce Willis, Robin Hood, The Replacements, Harry Potter, Lord of the Rings, The Wolverine, Kingdom of heaven, the lone Ranger. Films van mannen die er voor gaan om recht te doen in een wereld van onrecht. Films waarin het goede het kwade overwint. Waarom? Om weer op te laden, om weer te kunnen knokken voor gelijke kansen voor alle kinderen. Hoe laad jij de batterij weer op? Want zonder opladen, gaat het mis.

Helaas zijn we geen Gandhi’s, geen moeder Theresa, we zijn doodgewone mensen, die knokken voor het realiseren van onze visie. Ons geloof dat alle kinderen maximale ontwikkelkansen verdienen. Die visie mag ik en ook jij nooit loslaten. Daardoor maken we ook morgen weer het verschil. Maar vandaag mogen we ff opladen. Morgen gaan we er weer voor 100% voor.

Respect krijg je niet, respect verdien je door je betrokkenheid!

Leerkrachten verdienen respect voor al het werk dat zij doen. Werk dat zij doen uit de overtuiging om kinderen elke dag een stap verder te helpen op de weg naar volwassenheid.

Kinderen en ouders verdienen het respect van ons als leerkrachten. Ouders vertrouwen hun kinderen elke dag aan ons toe in de verwachting dat we alles doen wat mogelijk is om hun kinderen een zo goed mogelijke opleiding te geven. Om hun kinderen voor te bereiden op de maatschappij.

Dat vraagt van ons als leraren dat we kinderen helpen ontdekken wie ze zijn, wat ze kunnen en wat ze willen bereiken. Al onze acties en de acties van de kinderen moeten daarop gericht zijn: Het vinden van ons levensdoel door kinderen te helpen hun dromen waar te maken.

Als leerkrachten dat waarmaken, krijgen leerkrachten het respect wat ze verdienen. Dan zijn we namelijk de kern van onze maatschappij. Wij vormen vandaag de burgers van de toekomst. En in eens steeds meer individueel wordende samenleving vraagt dit om leiders, die kinderen leren respect te hebben voor de ander, omdat je je dromen alleen waar kan maken in verbinding met anderen.

En elke dag dat ik daaraan mee mag werken, maakt dat ik respectvol wil om gaan met de ander, of dat nu een kind, een ouder, een medewerker van Ante of iemand daarbuiten is. Alles begint met te beseffen dat je niet meer bent dan een ander. Wordt daarom de best mogelijke versie van jezelf in dienst van dat grote doel: Kinderen maximale ontwikkelkansen bieden, zodat zij dat later weer doorgeven aan een nieuwe generatie. Niet alleen maximale ontwikkelkansen voor zichzelf, maar altijd gericht op die ander.

Ik blijf geloven dat daardoor de wereld elke dag een stukje beter kan worden, met respect voor die ander met wie ik samenwerk aan dat grote doel. Elke dag opnieuw. Waarom? Omdat die ander het waard is. Vanuit die respectvolle waarde voor anderen zal over 10 jaar het leraarschap weer een gewaardeerd beroep zijn.

Respect tonen voor de ander kan ik en ook jij nooit genoeg. Doe dat elke dag en zult als leerkracht het respect van ouders en kinderen ontvangen. En als je het probeert te doen, zal je altijd mijn respect hebben.